วันที่ 10 กันยายน 2569 ในการประชุมสภาผู้แทนราษฎรเพื่อพิจารณาร่างพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2570 วาระที่ 2-3 นายจาตุรนต์ ฉายแสง สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบบัญชีรายชื่อ พรรคเพื่อไทย อภิปรายมาตรา 33 งบประมาณองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เสนอตัดงบที่ตั้งไว้ 2.11 แสนล้านบาทลง 5% เพื่อชี้ว่าการจัดทำและพิจารณางบประมาณแบบที่ทำกันอยู่นี้ “ผิดฝาผิดตัว และจะต้องมีการเปลี่ยนแปลงอย่างขนานใหญ่”

.

[รายได้ท้องถิ่นค้างที่ 29% ไม่เคยถึงเป้า 35% เงินอุดหนุนก็ตัดสินใจเองไม่ได้]

.

นายจาตุรนต์กล่าวว่า รายได้ท้องถิ่นตามกฎหมายตั้งเป้าไว้ที่ 35% ของรายได้รัฐบาล แต่ปีนี้ทำได้แค่ 29.35% ค้างอยู่ระดับนี้มาหลายปีแล้ว และยิ่งรัฐบาลกู้เงินมากเท่าไหร่ สัดส่วนรายได้ท้องถิ่นก็ยิ่งต่ำลง เพราะรายได้ท้องถิ่นไม่ถูกคำนวณรวมกับเงินกู้ด้วย

.

ในส่วนเงินอุดหนุนที่ใช้จ่ายตามภารกิจ 34 รายการที่คณะกรรมการกระจายอำนาจเห็นชอบ นายจาตุรนต์ชี้ว่าปัญหาสำคัญคือท้องถิ่นไม่มีอำนาจตัดสินใจอะไรได้ด้วยตัวเองเลย ต้องใช้จ่ายตามรายการที่รัฐบาลกำหนดมาให้เป็นรายๆ ไป ทำให้ในทางบัญชีดูเหมือนท้องถิ่นมีรายได้มาก แต่ในความเป็นจริงท้องถิ่นไม่มีอิสระในการบริหารจัดการเงินก้อนนี้แม้แต่น้อย

.

ส่วนเงินอุดหนุนเฉพาะกิจ เดิมบริหารจัดการอยู่ที่กรมส่งเสริมการปกครองส่วนท้องถิ่น จนเมื่อมีพระราชบัญญัติวิธีการงบประมาณ พ.ศ. 2561 จึงเกิด “หน่วยขอตั้งงบประมาณ” ขึ้น ทำให้ อบจ. และเทศบาลต้องมาขอรับจัดสรรโดยตรงจากสำนักงบประมาณ ขณะที่ อบต. ยังไม่ได้เข้าสู่ระบบนี้ ผลคือคณะกรรมาธิการต้องเชิญเทศบาลหลายพันแห่งและ อบจ. ทุกจังหวัดมาซักถามทีละโครงการว่าทำไมทำอันนี้ ทำไมไม่ทำอันนั้น ของแพงหรือถูก ทำจริงหรือไม่

.

“ยังใช้ดุลพินิจของสำนักงบประมาณ แล้วสภาก็ไม่สามารถดูแลได้ ไปดูแลก็ไม่รู้เรื่องว่าท้องถิ่นเขาต้องการอะไร สภาไปถามเขาว่าทำไมทำแบบนี้ทำไมไม่ทำเรื่องนั้น ซึ่งมันไม่ใช่หน้าที่ที่สภาผู้แทนราษฎรจะไปดู สภาผู้แทนราษฎรต้องไปดูหน่วยงานของราชการส่วนกลาง ส่วนภูมิภาค” นายจาตุรนต์กล่าว

.

[เสนอ 4 ข้อ คืนอำนาจตัดสินใจให้ท้องถิ่นร้อยเปอร์เซ็นต์]

.

นายจาตุรนต์เสนอ 4 ข้อ ได้แก่ ลดการของบตรงจากสำนักงบประมาณลงให้มากที่สุด ปรับเงินอุดหนุนเฉพาะกิจให้เป็นเงินอุดหนุนทั่วไปโดยวางหลักเกณฑ์จากจำนวนประชากร ความหนาแน่นประชากร และภารกิจที่จำเป็น ให้ท้องถิ่นตัดสินใจเองร้อยเปอร์เซ็นต์ ปรับระบบจัดสรรรายได้ท้องถิ่นใหม่ทั้งหมดเพื่อเพิ่มรายได้โดยตรงให้ท้องถิ่น และจัดแบ่งอำนาจหน้าที่ อปท. กับราชการส่วนภูมิภาคเสียใหม่ไม่ให้ซ้ำซ้อนลักลั่น

.

ข้อเสนอนี้เคยฝากไว้ตั้งแต่คณะกรรมาธิการชุดก่อนแล้วแต่ยังไม่เปลี่ยนแปลง นายจาตุรนต์จึงขอตัดงบประมาณส่วนนี้ลง 5% เพื่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงระบบที่รับผิดชอบดูแลเรื่องการกระจายอำนาจและการอุดหนุนแก่ท้องถิ่นอย่างจริงจัง

.

#พรรคเพื่อไทย #จาตุรนต์ฉายแสง #งบประมาณปี70 #ประชุมสภา