28 ตุลาคม 2569 นายประเสริฐ จันทรรวงทอง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ กล่าวปาฐกถาพิเศษ ‘Thailand Education Next for All : พลิกโฉมอนาคตการศึกษาไทย’ ในงาน ‘Matichon Forum 2026 : Thailand Education Next for All พลิกโฉมอนาคตการศึกษาไทย’ ณ โรงแรมพูลแมน คิง เพาเวอร์ (รางน้ำ) กรุงเทพฯ โดยสะท้อนภาพอนาคตการศึกษาไทยที่ต้องเร่ง ‘พลิกโฉม’ ครั้งใหญ่ ชู ร่าง พ.ร.บ.การศึกษาแห่งชาติฉบับใหม่ คาดเสร็จ ธ.ค. นี้ พร้อมดัน PISA ขยับ และเตรียมนำไทยเป็นเจ้าภาพ UNESCO 2570

.

นายประเสริฐชี้ว่าการศึกษาไทยต้อง ‘เปลี่ยน’ เพื่อให้เท่าทันความเปลี่ยนแปลงของโลกยุคใหม่ ภายใต้แนวคิด ‘All for Education’ โดยเฉพาะ พ.ร.บ.การศึกษาแห่งชาติ ฉบับปัจจุบัน ที่ใช้มาตั้งแต่ปี 2542 ผ่านมาแล้ว 27 ปี ในยุคที่เทคโนโลยีต่างจากปัจจุบันอย่างสิ้นเชิง ประกอบกับภายในปี 2030 AI จะเข้ามาสร้างงานใหม่ถึง 170 ล้านตำแหน่ง งานเดิมหายไปถึง 92 ล้านตำแหน่ง และทักษะกว่า 40% จะเปลี่ยนไป รวมทั้งการเกิดของเด็กไทยลดลงต่ำที่สุดเป็นประวัติการณ์ เหลือเพียง 400,000 กว่าคนต่อปี ทำให้ต้องเน้นการสร้าง ‘คุณค่าและคุณภาพ’ ของคนให้สูงขึ้น เพื่อชดเชยปริมาณแรงงานที่ลดลง

.

ด้าน ร่าง พ.ร.บ.การศึกษาแห่งชาติ ฉบับใหม่ คาดว่าจะแล้วเสร็จในเดือนธันวาคมนี้ มีหลักการสำคัญได้แก่ การกระจายอำนาจสู่สถานศึกษา ให้มีความเป็นอิสระ 4 ด้าน ทั้งบริหาร วิชาการ บุคคล และการเงิน การปรับงบประมาณเป็นแบบ ‘บล็อกเกรนต์’ (Block Grant) ให้โรงเรียนยืดหยุ่นในการใช้จ่ายตามบริบทพื้นที่ การลดภาระงานเอกสารและงานที่ไม่จำเป็น เพื่อให้ครูได้มีเวลาอยู่กับเด็กและห้องเรียนอย่างเต็มที่ การศึกษาที่ยืดหยุ่น-หลากหลาย ให้ผู้เรียนเลือกเส้นทางตามความถนัด ลดช่องว่างระหว่างสิ่งที่เรียนกับโลกการทำงานจริง และการปรับมุมมองว่าการศึกษาไม่ใช่ “ค่าใช้จ่าย (Expense)” แต่คือ “การลงทุนที่คุ้มค่าที่สุดของประเทศ” โดยธนาคารโลกชี้ว่าการศึกษาเพิ่มขึ้น 1 ปี ช่วยเพิ่มรายได้ของคนๆ นั้นถึง 9% ต่อปี

.

ด้านผลการประเมิน PISA 2025 มีสัญญาณที่ดีขึ้น โดยคะแนนวิทยาศาสตร์ของนักเรียนไทยเพิ่มขึ้น 23 คะแนน และอันดับขยับขึ้น 6 อันดับ จาก 58 สู่ 52 อย่างไรก็ตาม ยังมีโจทย์ใหญ่ในการขยับสัดส่วนนักเรียนที่มีสมรรถนะวิทยาศาสตร์ระดับสูงให้อยู่ในค่าเฉลี่ย OECD กว่า 7% รวมถึง ‘ทักษะคณิตศาสตร์และการอ่าน’ ที่ยังคงต่ำกว่ามาตรฐาน และการแก้ปัญหาเด็กหลุดจากระบบการศึกษา หรือ ‘Zero Dropout’ ที่ต้องดึงเด็กทุกคนกลับมา ลดความเหลื่อมล้ำ

.

สำหรับวิสัยทัศน์สู่อนาคต กระทรวงศึกษาฯ มุ่งขับเคลื่อนหลักสูตรที่เน้นการคิดวิเคราะห์ แก้ปัญหาจริง และทักษะ AI/ดิจิทัล พร้อมเตรียมเป็นเจ้าภาพร่วมกับ UNESCO ในการจัดประชุมการศึกษานานาชาติ ณ กรุงเทพมหานคร ระหว่างวันที่ 30 มีนาคม – 2 เมษายน 2570 เพื่อผลักดัน ‘ASEAN Education Agenda’ ก่อนที่ไทยจะเป็นประธานอาเซียนในปี 2028

.

“ผมขอสรุป 3 ประโยคสำคัญในฐานะรัฐมนตรี ว่า 1. ‘โลกเปลี่ยนไปแล้ว บริบททุกอย่างต้องเปลี่ยน การศึกษาต้องเปลี่ยน’ เพื่อให้มนุษย์แก้ปัญหาและพัฒนาตนเองได้ 2. ‘นโยบายต้องมีความต่อเนื่อง’ กฎหมายการศึกษา ต้องเป็นเสมือนธรรมนูญที่เปิดโอกาสให้เด็กไทยทุกคน ไม่ใช่ของรัฐบาลใดรัฐบาลหนึ่ง และ 3. ‘การศึกษาไม่ใช่ภารกิจของกระทรวงฯ เพียงอย่างเดียว แต่เป็นภารกิจของคนไทยทุกคน’ ภายใต้แนวคิด ‘All for Education’ เพื่อร่วมกันสร้างอนาคตประเทศไทยร่วมกัน” นายประเสริฐ กล่าว

.

#พรรคเพื่อไทย #ประเสริฐจันทรรวงทอง #ศึกษาธิการ #MatichonForum2026 #AllForEducation #พรบการศึกษา #PISA #ZeroDropout #ASEANEducation